Kelimebaz 12 - Deyyus
Added 2021-03-17 18:00:00 +0000 UTC9 Kasım 2008
Deyyus kelimesinin Yunanca Zeus’la bir alakası olup olmadığını sormuş bir okurum. Elcevap: Yoktur.
Deyyus (Arapçası /th/ sesiyle dayyûth) Arapçadan Türkçeye alınmış bir kelimedir. İslam öncesi dönemden itibaren Arapçada “karısının başka erkekle yatmasına göz yuman adam, karısını kıskanmayan adam, karısını fahişe olarak pazarlayan adam” anlamlarında kullanılmış. Klasik sözlüklerden Zemaşehri’nin El-Esas’ına göre Aramiceden Arapçaya geçmiş bir kelime. Yine klasiklerden Tacül Arus sözlüğüne göre ise “yumuşamak, gevşemek, cıvımak” anlamına gelen Arapça dâtha fiilinden (kökü dyth) türemiş. Hangisi doğrudur bilmem. Dâtha fiili de Aramice olabilir sonuçta çünkü lehçelerde Arapça ile Aramicenin hayli girift şekilde iç içe geçtiği görülüyor.
Eskiden Arabistan’da feministler yokmuş, öyle anlaşılıyor. O yüzden “asr-ı saadet” demişler belki.*
----------------------
* Asr-ı saadet esprisi, Müslüman okurlarımdan gelecek olan bir dizi teessüf/sitem/takbih kampanyasının ilkine vesile oldu. İlk gelen birkaç maile şu cevabı yazdım:
Kötü niyetli olmayan her esprinin HER konuda yeri olduğuna inanıyorum. Müslüman arkadaşlarımız da bunu kabul edecek olgunluğa erişseler, inanın daha huzurlu, daha mutlu, daha kâmil insanlar olacaklardır.
Comments
Konu deyyustan acilmisken, "kavat"in Mazdak dönemindeki Sasani Sahi Kavad ile alakasi var midir sizce? Malum, Kavat, Mazdak'a bagliligini göstermek icin karisinin Mazdak ile yatmasina izin vermis. "Unutulanlar Kalesi"'nden kacmasi icin de kizi, hapishanenin gardiyani ile yatmis.
Cem YILDIZ
2021-03-17 19:42:59 +0000 UTC
